Anasayfa Rehber Cardano Geliştirme Ortamı: Dapp Geliştirme İçin Rehber

Cardano Geliştirme Ortamı: Dapp Geliştirme İçin Rehber

Rehber

Cardano geliştirme ortamının temel bileşenleri nelerdir? Merkeziyetsiz uygulamalar (Dapps) nasıl geliştirilir? Ayrıntılar burada...

Cardano Geliştirme Ortamı: Dapp Geliştirme İçin Rehber

Cardano, bir hisse kanıtı (PoS) blockchain platformu olarak karşımıza çıkıyor. Hakemli araştırmalara dayandırılarak inşa edilen ve kanıta dayalı yöntemlerle geliştirilen ilk platform olarak Cardano; merkeziyetsiz uygulamalara (Dapps), sistemlere ve toplumlara emsalsiz bir güvenlik ve sürdürülebilirlik sunmak üzere öncü teknolojileri bir araya getiriyor. 

Bu rehberimizde Dapp'leri oluşturmak ve çalıştırmak amacıyla güvenli, ölçeklenebilir ve kullanımı kolay bir platform olacak şekilde tasarlanan Cardano'da geliştirme ortamını mercek altına alacağız.

Cardano Geliştirme Ortamı: Dapp Geliştirme İçin Rehber

Cardano'da Merkeziyetsiz Uygulamaların Geliştirilmesi

Merkeziyetsiz uygulamalar (Dapps), tek bir bilgisayar yerine bir blockchain üzerinde ya da eşler arası (P2P) bir bilgisayar ağı üzerinde çalışan yazılım programlarıdır. Söz konusu uygulamalar, mevcut senaryoda kripto endüstrisinde ortaya çıkan trendlerden biridir.

Finans, sağlık hizmetleri ve spor dâhil olmak üzere çok sayıda endüstriden girişimci, son birkaç senedir favori blockchain platformlarında Dapp'ler oluşturmaya başladı. Bununla birlikte sayısız blockchain platformu havuzundan Dapp geliştirmeye yönelik olanı bulmak zor olabilir. En popüler blockchain platformlarından biri olan Cardano, tam olarak bu noktada devreye giriyor.

Cardano, günümüzde tıpkı Bitcoin ve Ethereum gibi güvenilir bir blockchain platformu olarak ön plana çıkıyor. Merkeziyetsiz uygulamalar geliştirmek isteyen girişimciler, Cardano'yu tercih edebilirler. 

Peki, Dapp oluşturmak için neden Cardano tercih edilmelidir? Öncelikle Cardano, neredeyse yüzde 99 daha az elektrik kullandığı için düşük enerji tüketimi ile biliniyor.

Cardano, çok katmanlı mimarisi sayesinde saniyede 250'nin üstünde işlem gerçekleştiriyor. Başarılı bir hisse kanıtı (PoS) protokolü haline gelen Ouroboros Hydra adlı konsensüs mekanizması, Cardano'yu Dapp geliştirme için ideal bir platform haline getiriyor.

Cardano, blok eklemek ya da performansı artırmak için hızlı ve büyük enerji kullanmıyor. Kullanıcılar; Cardano'nun teşvik mekanizması sayesinde katkılarından dolayı havuz operatörleri, geliştiriciler ve stake delegatörleri olarak ödüller alabiliyorlar.

Cardano Geliştirme Ortamı: Dapp Geliştirme İçin Rehber

Cardano Mimarisinin Dapp Geliştirme Üzerindeki Etkisi

Cardano blockchain, temelde iki katmana ayrılmıştır. İlk olarak kripto para birimi ADA'yı hesaplar arasında transfer etmenin bir yolu olarak kullanılan ve esasen işlemleri de kaydedebilen Yerleşim Katmanı (CSL) var. Bunu bilmek, bir Cardano Dapp'i oluşturmadan önce çok önemlidir.

İkinci olarak da akıllı sözleşmelerin arkasındaki mantığı kapsamak için özel olarak oluşturulan Hesaplama Katmanı (CCL) var. Geliştiriciler tarafından merkeziyetsiz uygulamaların geliştirildiği ana katman olan Hesaplama Katmanı, söz konusu geliştiricilerin fonları programlanabilir bir biçimde taşımalarına imkân tanıdığı için daha yüksek düzeyde bir fayda sağlıyor.  

Cardano Geliştirme Ortamı: Dapp Geliştirme İçin Rehber

Cardano'da Dapp Geliştirme için Diller ve Araçlar

Cardano projeleri, 2022 yılının bazı dönemlerinde geliştirici etkinliği bakımından Ethereum'u geride bırakarak yükselişe geçti. Cardano'da geliştiriciler, akıllı sözleşmeleri kullanarak merkeziyetsiz uygulamaları oluşturabiliyorlar. Bunun için iki yerel programlama dili bulunuyor: Marlowe ve Plutus.

Marlowe;  finans endüstrisi için tasarlanmış, etki alanına özgü dil (DSL) olarak tanımlanıyor. Söz konusu dil, finansal sözleşmeler ya da iş alanında uzman olan ancak programlama becerisi ve deneyimi olmayan kişiler tarafından kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Marlowe, sözleşmeleri görsel olarak ve daha geleneksel kodlarla oluşturmanızı mümkün kılıyor.

Plutus ise Cardano'ya yönelik yerel akıllı sözleşme programlama dilidir. Haskell programlama diline dayanan Plutus, Turing-complete bir dildir. Plutus akıllı sözleşmeleri, etkili bir şekilde Haskell programlarıdır. Plutus ile başlamayı hedefliyorsanız daha önce programlama deneyimine sahip olmanız yardımcı olacaktır. Plutus kullanarak akıllı sözleşmeler oluşturmanın ilk aşaması, Haskell programlama dilini ve işlevsel programlama paradigmasını öğrenmektir.

Plutus Playground, merkeziyetsiz uygulamalar oluşturan kişiler ve Cardano ile çalışmak isteyen akıllı sözleşme programcıları içindir. Akıllı sözleşmelerin yazılması ve Cardano blockchain'de yayınlanmadan önce test edilmesi için bir ortam sağlayan Plutus Playground, bunun için web tabanlı bir simülatör sunmasının yanı sıra kullanıcıların halihazırda yazılmış olan popüler akıllı sözleşmelere erişim sağlamalarına da imkân tanıyor.

Cardano Geliştirme Ortamı: Dapp Geliştirme İçin Rehber

Plutus ile Akıllı Sözleşmelerin Yazılması ve Test Edilmesi

Cardano, Alonzo hard fork sayesinde "Plutus ile çalışan akıllı sözleşme işlevselliği" için desteği resmen duyurdu. Merkeziyetsiz uygulamaları desteklemek isteyen herhangi bir blockchain ağı için gerekli olan akıllı sözleşmeler; önceden programlanmış, otomatik dijital sözleşmelerdir. Kendiliğinden uygulanan akıllı sözleşmeler, değiştirilemez ve bozulamaz.

Plutus ile akıllı sözleşmelerin yazılması, dilin özelliklerinin ve sınırlamalarının ayrıntılı bir şekilde anlaşılmasını gerektiriyor. Akıllı sözleşmelerin doğru şekilde çalıştıklarından emin olmak için potansiyel senaryoları göz önünde bulundurarak bu sözleşmeleri Plutus Playground içerisinde titizlikle test etmek önemlidir.

Plutus Playground arayüzü; "editör", "simülasyon" ve "işlemler" olmak üzere üç bölüme ayrılmıştır. Simülatör, bir sözleşmenin Cardano blockchain'de nasıl davranacağını gösteriyor. Bu, çalışma prensiplerini göstermesinden dolayı ileri düzey geliştirici becerilerine sahip olmayan kişiler için bir eğitim aracı işlevini görebilir.

Kullanıcılar, bir sözleşmeyle etkileşime giren cüzdanların yanı sıra sonucu etkileyen eylemleri tanımlayabilir ve değiştirebilirler. Sonuçlar, daha sonra blockchain'de neler olduğunu ve işlemlerin nasıl gerçekleştiğini görmek için değerlendirilebilir. Plutus Playground, aynı zamanda çeşitli klavye ayarları da sunuyor. Geliştiriciler, Vim ve Emacs seçenekleri arasında seçim yapabiliyor ya da varsayılan klavyeye bağlı kalabiliyorlar.

Cardano Geliştirme Ortamı: Dapp Geliştirme İçin Rehber

Dapp Geliştirme Sürecinde Takip Edilmesi Gereken Adımlar

Cardano'da merkeziyetsiz uygulamaların geliştirilmesi ile ilgili takip edilmesi gereken adımlar şu şekildedir:

1. Cardano'nun komut satırı arayüzü ile ilgili temel bilgileri edinin.

Merkeziyetsiz uygulama oluşturmak amacıyla Cardano'yu mu tercih ettiniz? O zaman Cardano düğümünüzü kurun. Ayrıca, geliştirme sürecinin ilerleyen aşamalarında herhangi bir engelden kaçınmak için Cardano'nun komut satırı arayüzü hakkında temel bilgilere sahip olun.

2. Hedef kitlenizi belirleyin.

Merkeziyetsiz uygulamayı geliştirmeye başlamadan önce hedef kitlenizi belirleyin. Birincil rakipleriniz, hedef kitleniz, kripto para piyasasındaki son trendler, piyasada bulunan Cardano destekli uygulama türleri ve daha fazlası hakkında detaylı bir araştırma yapın.

3. Uygulamanız için öne çıkan özellikleri seçin.

Hedef kitlenizi tanımladıktan sonra merkeziyetsiz uygulamanız için öne çıkan özellikleri seçin. Uygulama boyutu, tamamen entegre etmek istediğiniz özelliklerin sayısına bağlı olacaktır. Özellik sayısı arttıkça uygulamanın boyutu da artacaktır.

4. Geliştirme ve tasarım süreci üzerinde çalışın.

Cardano destekli bir merkeziyetsiz uygulamayı geliştirme süreci, doğru teknoloji yığınını kullanarak kodu yazmakla ilgilidir. Teknoloji yığını, bir uygulamayı geliştirmek için gerekli olan yazılım araçlarının ve programlama dillerinin bir kombinasyonudur. Tasarım süreci; aynı zamanda şema geliştirme, stil kılavuzu oluşturma, model geliştirme ve prototip oluşturma gibi bazı kritik adımları içeriyor.

5. Uygulamanızı test edin ve başlatın.

Geliştirme ve tasarım sürecinin tamamlanmasının ardından uygulama üzerinde test yapmalısınız. Uygulamanın düzgün çalıştığından emin olmak için birkaç defa test etmenizde fayda var. Test sürecinin de tamamlanmasının ardından Cardano destekli uygulama, dünya genelindeki kullanıcılar için pazara çıkmış olacaktır.

Cardano Geliştirme Ortamı: Dapp Geliştirme İçin Rehber

Cardano'da Dapp'lerin Geleceği

Cardano'da merkeziyetsiz uygulamaların ve merkeziyetsiz finansın şaşırtıcı bir büyümeye sahip olduğu görülüyor. Cardano'nun Dapp ve DeFi ekosistemi, kilitli toplam değer (TVL) ve sürekli olarak artan işlem sayısı ile gelecek vadeden olgunluk ve yenilik belirtileri gösteriyor.

Cardano üzerinde geliştirilen merkeziyetsiz uygulamalar, "merkeziyetiz internet"in geleceğini şekillendirmeye katkıda bulunuyor. Gelişmiş akıllı sözleşmeler ve Dapp teknolojisi ile desteklenen Cardano, hızlı işlem işleme gibi avantajlarından dolayı geliştiricilerin akın ettikleri bir blockchain olarak kalmaya devam edebilir.

Web3 dünyası ve blockchain endüstrisi büyümeye ve gelişmeye devam ettikçe Cardano ekosisteminde inşa edilen öncü projelerin ve merkeziyetsiz uygulamaların artması bekleniyor. Cardano'nun geleceği parlak görünüyor. Cardano'ya yönelik perakende ve kurumsal ilginin artmasıyla birlikte ağ, bir sonraki boğa piyasasında patlama yapabilmek için güçlü bir temele sahip olabilir.

Cardano'nun sunduğu özellikler, merkeziyetsiz uygulamaların oluşturulması için onu uygun bir blockchain platformu haline getiriyor. Plutus programlama dilini kullanarak Cardano üzerinde merkeziyetsiz uygulamalar oluşturmak için yeterince zaman ayırmak ve pratik yapmak gerekiyor. 

Cardano Geliştirme Ortamı: Dapp Geliştirme İçin Rehber içeriğimizle alakalı tüm SORULARINIZI aşağıda yer alan yorum alanından bizlere iletebilirsiniz. Alanında uzman analistlerimiz ve editörlerimiz, sizlerin sorularını cevaplayacaktır.
Yorumlar(0)