Anasayfa Rehber Ethereum Geliştirme Ortamları: Diller, Araçlar ve Rehberler

Ethereum Geliştirme Ortamları: Diller, Araçlar ve Rehberler

Rehber

Ethereum geliştirme ortamı kurmak için gerekli dilleri, araçları ve adımları hep birlikte keşfedelim. İşte Solidity, Truffle, Ganache ve daha fazlası...

Ethereum Geliştirme Ortamları: Diller, Araçlar ve Rehberler

Ethereum, işlemleri işleyen ve bunları sürekli gelişen bir defter olan blockchain'e ekleyen merkeziyetsiz düğümlerin oluşturduğu halka açık bir ağdır. Geliştiriciler, Ethereum ağında barındırılan ve "akıllı sözleşmeler" olarak bilinen bilgisayar programlarını yazabilirler.

Ethereum'a erişimi olan herkes, hem blockchain'e hem de blockchain'den okuma ve yazma işlemlerini başlatabilir. Ethereum geliştirme ortamı kurmak yalnızca birkaç dakika sürer. Kod yazmaya başlamadan önce birkaç genel kavram ile ilgili temel bir anlayışa sahip olmak gereklidir.

Ethereum Geliştirme Ortamları: Diller, Araçlar ve Rehberler

Ethereum Geliştirme Dilleri Nelerdir?

Ethereum ile ilgili müthiş özelliklerden biri de akıllı sözleşmelerin, geliştirici dostu dillerin kullanımı ile programlanabilmesidir. En aktif ve korunan iki dil, Solidity ve Vyper olarak karşımıza çıkıyor.

Solidity

Solidity, Ethereum Sanal Makinesi'nin (EVM) en popüler blockchain programlama dilidir. Söz konusu programlama dili, aynı zamanda bir dizi EVM uyumlu blockchain'de yaygın olarak kullanılıyor.

Solidity Avantajları

Solidity; yüksek seviyeli, Turing-complete bir dildir. Bu; düşük seviyeli endişelerin çoğunun ortadan kaldırılması sebebiyle geliştiricilerin, önemli ölçüde daha hızlı kod yazabilecekleri anlamına geliyor.

Solidity söz dizimi, aynı zamanda dünyanın en popüler programlama dillerinden biri olan Javascript'e benziyor. Bu da onu Web3'e geçiş yapan geliştiriciler için harika bir başlangıç noktası haline getiriyor.

Deneyimsiz akıllı sözleşme geliştiricileri için Solidity'nin bir diğer avantajı ise maliyetli hataları engelleyebilen koruyucu tedbirlerle beraber gelmesidir. 

Web3'te en yaygın kullanılan dil olan Solidity ile geliştiriciler; daha fazla kitaplığa ve araca, daha iyi belgelere ve forumlarda daha fazla geliştirici desteğine erişim sağlayabilirler.

Ethereum Geliştirme Ortamları: Diller, Araçlar ve Rehberler

Solidity Dezavantajları

Nesne yönelimli programlama konusunda fazla tecrübesi olmayan geliştiriciler için Solidity'nin söz dizimi bazen kafa karıştırıcı olabiliyor. Fonksiyon aşırı yükleme özellikleri, kodun okunabilirliği bağlamında genellikle zararlı oluyor.

Ondalık sayıları yerel olarak destekleyememesi gibi geliştiricilerin alışık olmayabileceği birkaç gariplik de bulunuyor. İleri düzey Web3 geliştiricileri için Solidity'de kodlama, genellikle daha düşük seviyeli dillere göre daha yüksek gas maliyetleri ile sonuçlanıyor.

Vyper

Vyper, EVM uyumlu blockchain'ler için Solidity'den sonra en yaygın kullanılan ikinci Web3 programlama dilidir. Güçlü yazım, küçük derleyici kodu ve etkili bayt kodu üretimi ile sözleşme odaklı, Python'a benzer bir programlama dili olarak ön plana çıkıyor.

Vyper Avantajları

Vyper kodunun Python gibi göründüğünü ve hissettirdiğini söyleyebiliriz. Bu, onu Web3 geliştirme yolculuğuna adım atan Python geliştiricileri için en iyi başlangıç noktalarından biri haline getiriyor.

Vyper, aynı zamanda kodun okunabilirliğine ve denetlenebilirliğine katkıda bulunan basit bir dile ve derleyici uygulamaya sahiptir. Bu da geliştiricilerin üretimde güvenli akıllı sözleşmeler oluşturmalarını kolaylaştırıyor. 

En çok benimsenen ikinci akıllı sözleşme programlama dili olan Vyper, Solidity ile aynı araçlara ve kaynaklara sahiptir.

Ethereum Geliştirme Ortamları: Diller, Araçlar ve Rehberler

Vyper Dezavantajları

Vyper, Solidity'nin sahip olduğu yaygın topluluk desteğinden hala yoksundur. Şu anda Solidity'ye özgü olan ancak Vyper'da bulunmayan araçlar söz konusudur. Vyper; değiştiricilerden, kalıtımdan ve özyinelemeli çağrılardan yoksundur. Programlama dili, Turing-complete değildir.

Bu özelliklerin birçoğunun eksikliği, sözleşme güvenliğini ve denetlenebilirliği en yüksek düzeye çıkarmaya yönelik kasıtlı tasarım seçimlerine bağlıdır fakat geliştiricilerin, bu sınırlamaları aşmak için fazladan çalışmaları gereklidir. Vyper, daha yeni bir dil olarak hala geliştirilme aşamasındadır. Bu da daha az özellik anlamına gelmektedir.

Ethereum Geliştirme Ortamları: Diller, Araçlar ve Rehberler

Ethereum Geliştirme Araçları Nelerdir?

Ethereum geliştirme araçlarından bazıları şöyledir:

Truffle Suite

Truffle Suite, merkeziyetsiz uygulamaların (Dapps) geliştirilmesine yönelik bir ekosistemdir. Söz konusu ekosistem, temelde üç farklı bölümden oluşuyor: Truffle, Ganache ve Drizzle. Truffle Suite, çok sayıda geliştirici tarafından kullanılan köklü bir sistemdir. Bu sistem, daha erişilebilir bir geliştirme süreci sağlamayı hedefliyor. Truffle Suite, aşağıdaki bileşenlere sahiptir:

Ethereum Geliştirme Ortamları: Diller, Araçlar ve Rehberler

Truffle

Truffle; Truffle Suite ekosistemi için geliştirme ortamı, varlık hattı ve test sistemidir. Truffle, Ethereum Dapp geliştirme için oldukça popüler bir geliştirme yapısıdır. Aracın arkasında büyük bir topluluk vardır. EVM'yi temel olarak kullanan Truffle, akıllı sözleşmelerin geliştirilmesini daha basit ve daha erişilebilir bir hale getirmeyi hedefliyor.

Truffle tarafından sunulan özelliklerden biri akıllı sözleşme yönetimidir. Bu; Truffle'ın, Dapp'lerinizde kullanılan tüm akıllı sözleşmeleri yönetmeye yardımcı olduğu anlamına geliyor. Truffle bununla ilgilendiğinden siz de geliştirme sürecinin diğer bölümlerine odaklanabilirsiniz.

Truffle'ın bir başka faydalı özelliği de otomatik sözleşme testini desteklemesidir. Bu, geliştirici deneyiminizi 21. yüzyıla taşıyabileceğiniz ve tüm sözleşmeleriniz için otomatik testler oluşturabileceğiniz anlamına geliyor. Bunun temel avantajı, akıllı sözleşmelerinizin geliştirme sürecini kısaltabilmenizdir.

Truffle sayesinde Dapp'lerinizin zaman içerisinde değişeceğini hesaba katmanıza imkân tanıyan dağıtım komut dizileri yazabilirsiniz. Bu, akıllı sözleşmelerinizi gelecekte ve uzun vadede koruyabileceğinize işaret ediyor.

Ethereum Geliştirme Ortamları: Diller, Araçlar ve Rehberler

Ganache

Ganache, kendi yerel Ethereum blockchain'inizin kodunu yazmamızı mümkün kılan bir araçtır. Blockchain, geliştirme sürecinin bütün bölümlerinde kullanılabilir. Bu, söz konusu aracın oldukça kullanışlı bir hale gelmesini sağlıyor.

Yerel blockchain'imizi kurarken Ganache; bütün Dapp'lerimizi güvenli ve belirleyici bir ortamda konuşlandırmamıza, geliştirmemize ve test etmemize olanak sağlıyor. Ganache; Ganache UI ve Ganache CLI olmak üzere iki farklı sürümde mevcuttur. Ganache'nin bu iki sürümü de Linux, Mac ve Windows'ta bulunuyor.

Peki, neden yerel bir blockchain'e ihtiyaç duyuyoruz? Neden Ethereum ana ağlarını ya da test ağlarını kullanamıyoruz? Uygulamalarımızı geliştirirken yerel bir blockchain kullanmamızın iki nedeni vardır. Birinci neden, paradan tasarruf etmek iken ikinci neden ise zamandan tasarruf etmektir.

Sözleşmeleri Ethereum ana ağı gibi bir esas zincire yüklemek, gas ücretleri şeklinde bir paraya mâl oluyor. Ücretler, olağanüstü bir biçimde yüksek ve öngörülemez olabiliyor. Bununla birlikte esas zincirlerde işlem yapmak zaman alıyor. Dapp'leri geliştirirken böyle bir durumdan kaçınmak istiyoruz. Bu problemler, Ganache ile yerel bir blockchain oluşturarak çözülebiliyor çünkü akıllı sözleşmeleri anında konuşlandırabiliyoruz.

Ethereum Geliştirme Ortamları: Diller, Araçlar ve Rehberler

Drizzle

Drizzle, Truffle Suite ekosisteminin son parçasıdır. Bu, merkezinde bir Redux deposu bulunan front-end (ön yüz) kitaplıkları koleksiyonudur. Truffle Suite, ön yüz geliştirme için bu araçla daha iyi ve daha kolay bir yol sunuyor.

Drizzle, zaten var olan bir Redux deposunu kullanmanıza ve kendi deponuzu oluşturmanıza imkân tanıyor. Dapp işlevselliğini elde etmek için yaygın olarak kullanılan bir React bileşenleri kitaplığı bulunduran Drizzle; aynı zamanda işlemlerin, sözleşme verilerinin vs. senkronize edilmesiyle ilgileniyor.

Drizzle, Web3 sözleşmelerini genişletiyor yani temel yöntemlere ve özelliklere belgelerden erişebiliyorsunuz. Sonuç olarak Drizzle, yüksek derecede kişiselleştirilebilirliğe izin veren modüler bir tasarım ile Dapp kullanıcı arayüzü geliştirmeyi daha erişilebilir hale getiriyor.

Ethereum Geliştirme Ortamları: Diller, Araçlar ve Rehberler

Web3.js

Web3.js; geliştiricilerin HTTP, IPC ya da WebSocket kullanarak uzak ya da yerel bir Ethereum düğümü ile etkileşimde bulunmalarını mümkün kılan bir kitaplık koleksiyonudur. 

Bu kitaplığı kullanarak blockchain ile etkileşime giren web siteleri ya da istemciler geliştirebilirsiniz. Bu; diğer şeylerin yanı sıra bir kullanıcıdan diğerine Ether göndermek, akıllı sözleşmelerden gelen verileri kontrol etmek, akıllı sözleşmeler oluşturmak gibi eylemler olabilir.

Ethereum düğümleri, işlemleri tamamlamak için kullanıcılara arayüzler sağlıyor. Düğümler, bu bilgiyi bir JSON RPC arayüzü vasıtasıyla alıyor. Bu, işleyen süreçlerin yeni verileri almasına ve mevcut verileri doğrulamasına olanak sağlıyor. Web3.js, Ethereum ağına katılan düğümleri çalıştırma ve seçme sürecini hem daha basit hem de kavranması kolay bir hale getirmeye katkıda bulunuyor.

Ethereum Geliştirme Ortamları: Diller, Araçlar ve Rehberler

MetaMask

MetaMask, Ethereum blockchain'e bağlanan bir kripto para cüzdanı işlevini gören popüler ve yerleşik bir tarayıcı uzantısıdır. MetaMask; kullanıcıların bütün blockchain'i cihazlarına indirmelerine gerek kalmadan, geniş bir Dapp evrenini barındıran Ethereum ekosistemi ile etkileşime girmelerine imkân tanıyor.

Bu nedenle MetaMask; merkeziyetsiz borsalara, oyun platformlarına ve diğer birçok uygulamaya kolay erişim için en ideal Ethereum cüzdan çözümlerinden biri olarak kabul ediliyor. Basitliği ve rahatlığı dolayısıyla en popüler Ethereum geliştirme araçlarından biri olan MetaMask; Chrome, Firefox, Brave, Edge ve Opera'ya yüklenebiliyor. MetaMask; hepsi tek pakette olmak üzere anahtar kasası, oturum açma güvenliği, token cüzdanı ve takas olanakları sunuyor.

MetaMask, basit doğasından dolayı hem deneyimli hem de deneyimsiz kişiler için gözde bir token cüzdanı olarak görülüyor. Ethereum geliştiricileri, uygulamalarını MetaMask desteği ile geniş bir kitleye sergileyebiliyorlar. Dağıtılmış uygulamanız için kullanıcı etkileşimini artırmayı hedefleyen bir Ethereum geliştiricisi olmanız halinde geliştirme çabalarınıza MetaMask'ı dâhil etmeyi düşünebilirsiniz.

Ethereum Geliştirme Ortamları: Diller, Araçlar ve Rehberler

Ethereum Geliştirme Ortamı Adım Adım Nasıl Kurulabilir?

Ethereum geliştirme ortamı kurmak için aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz:

Adım 1: Node.js ve npm'i yükleyin.

Node.js, hızlı ve ölçeklenebilir ağ uygulamalarını kolay bir şekilde oluşturmak için Chrome'un JavaScript çalışma zamanı üzerine inşa edilmiş bir platformdur. npm (Node Package Manager), mühendislerin uygulamaları ve web sitelerini geliştirmek için kullandıkları açık kaynaklı bir araç deposudur.

Adım 2: Truffle Suite'i kurun.

Truffle'ı bilgisayarınıza global olarak yüklemek için npm'i kullanın.

Adım 3: Ganache'yi kurun.

Resmî Truffle Suite web sitesinden Ganache'yi indirin ve kurun.

Adım 4: MetaMask'i kurun.

MetaMask uzantısını tarayıcınıza yükleyin ve bir hesap oluşturun.

Adım 5: Web3.js'yi yükleyin.

Web3.js'yi projenize yüklemek için npm'i kullanın.

Adım 6: İlk akıllı sözleşmenizi yazın.

Solidity ya da Vyper kullanarak ilk akıllı sözleşmenizi yazın.

Adım 7: Akıllı Sözleşmenizi derleyin ve konuşlandırın.

Akıllı sözleşmenizi derlemek ve Ganache blockchain'e konuşlandırmak için Truffle'ı kullanın.

Adım 8: Akıllı sözleşmeniz ile etkileşime girin.

Akıllı sözleşmeniz ile etkileşime girmek için Web3.js ya da MetaMask arayüzünü kullanın.

Yukarıda yer alan diller ve araçlar, Ethereum geliştirme ortamı kurmaya yönelik yolculuğunuz için bir başlangıç noktası sağlayabilir. Blockchain teknolojisi hızla ilerlediği için Ethereum geliştirme ekosistemindeki son araçlardan ve uygulamalardan haberdar olmanız çok önemlidir.

Ethereum, Dapp oluşturma konusunda giderek daha fazla benimsenmeye devam ediyor. Bu da onun potansiyelinin bir kanıtı olarak kabul ediliyor. Ethereum geliştirme dilleri ve araçları hakkında güçlü bir temele sahip olarak blockchain teknolojisinin geleceğine katkıda bulunabilirsiniz.

Ethereum Geliştirme Ortamları: Diller, Araçlar ve Rehberler içeriğimizle alakalı tüm SORULARINIZI aşağıda yer alan yorum alanından bizlere iletebilirsiniz. Alanında uzman analistlerimiz ve editörlerimiz, sizlerin sorularını cevaplayacaktır.
Yorumlar(0)