Anasayfa Rehber Kısa Pozisyon Sıkıştırması (Short Squeeze) Nedir?

Kısa Pozisyon Sıkıştırması (Short Squeeze) Nedir?

Rehber

Açığa satış nedir? Kısa pozisyon sıkıştırması (short squeeze) nedir? Kripto para birimlerinde kısa pozisyon sıkışması nedir?

Kısa Pozisyon Sıkıştırması (Short Squeeze) Nedir?

Kripto para birimleri ya da hisse senetlerine nasıl yatırım yapacağınızı ve hisse senetlerinin nasıl çalıştığını öğrenirken açığa satış ve beraberinde kısa pozisyon sıkıştırması terimiyle karşılaşmış olabilirsiniz. Ancak açığa satış nedir? Kripto para ve hisse senetlerinde short squeeze nedir? Ve kısa pozisyon sıkıştırması nedir? Tam olarak ne anlama geliyor?

Bu yazıda ilk olarak açığa satış nedir? kısa pozisyon nasıl açılır? öğreneceğiz ve daha sonra short squeeze nedir? Yani kısa pozisyon sıkıştırması nedir? açıklayacağız. Bunları nasıl tespit edebileceğinizi bazı örnekler ile tartışacağız.

Açığa Satış Nedir?

Açığa satış ya da kısa pozisyona girmek, alım satım yapanların bir enstrümanın fiyat düşüşünden kâr elde etmelerini sağlar. Aşağı yönlü riski yönetmenin, mevcut pozisyonlarda riskten korunma (hedge) yapmanın veya basitçe piyasada düşüş eğilimini ifade etmenin çok yaygın bir yoludur. Ancak, açığa satış bazen son derece yüksek riskli bir ticaret stratejisi olabilir ve bu strateji yeni başlayanlar için tavsiye edilmez. Bir enstrümanın fiyatı için üst sınır yoktur ve aynı zamanda short squeeze gerçekleşebilir. Açığa satış sıkışması, ani bir fiyat artışı olarak tanımlanabilir. Bu gerçekleştiğinde, birçok kısa pozisyona giren kişi "tuzağa düşer" ve ne kadar fazla likidite var ise verilen zarar o kadar fazla olur. Bu tuzağa yakalanan kişiler pozisyonlarını korumaya çalışmak için hızla çıkış yapar. Doğal olarak, kısa pozisyon sıkışmasının ne olduğunu anlamak istiyorsanız, önce açığa satışın ne olduğunu anlamanız gerekir. Açığa satış yapmaya ve nasıl çalıştığına aşina değilseniz, bu kılavuzu okumaya devam edin.

Kısa Pozisyon Nasıl Açılır?

Tüccarlar, USD gibi bir enstrüman fiyatının yakın vadede düşeceğine inandıklarında kısa pozisyona girebilirler. Short açmak, önce bu enstrümanı daha sonra daha düşük bir fiyattan satın almak niyetiyle daha yüksek bir fiyattan satmaktır. Kısa pozisyon açmak için, tüccarlar genellikle bir enstrümanı aracı kurumlardan ödünç alırlar. Bu, açığa satış yapmanın bir marjin hesabının yanı sıra diğer potansiyel izinler ve olası komisyoncu ücretleri gerektirdiği anlamına gelir. Short covering yani kısa kapanış ise ise bu kısa pozisyonların alım satım yapanlar tarafından kapatılmasıdır.

Kısa Pozisyonun Artı ve Eksileri

Kısa pozisyonlara girmenin artı ve eksileri aşağıdaki gibidir:

Artıları: Kısa pozisyona girmek yüksek karlar elde etmek için harika bir fırsattır. Başlamak için en düşük başlangıç sermayesi gereklidir. Kısa pozisyona girerek, yatırımlarda kaldıraç kullanılabilir.

Eksileri: Uygun bir pazar araştırması olmadan, sonsuz kayıplarla karşılaşabilirsiniz. Kısa pozisyonlara girmeye başlamak için bir marj hesabına ihtiyacınız vardır. Açığa satışta kısa faizi oluşur ve bunların ödenmesi gerekir.

Not: Kısa faiz hesaplaması: Ödünç alınan miktar faiz oranı ile çarpılır. Elde edilen sayı bir yıldaki gün sayısına (çoğu piyasada bu 360 gün olarak varsayılır) bölünür. Çıkan sayı ödünç alınan gün sayısı ile çarpılır. Kısa faiz ölçüm formülü kısaca bu şekildedir.

Açığa Satış Nedir?

Uzun Pozisyon ve Kısa Pozisyon Arasındaki Farklar Nelerdir?

Uzun pozisyon (long pozisyon) aldığınızda, bir enstrümanı alırsınız ve fiyatı yükseldiğinde para kazanırsınız. Bunu satabilir veya bekleyip daha da yükselip yükselmediğini görebilirsiniz. Genel olarak, insanlar yatırım yapmaktan bahsettiklerinde long pozisyon emri girmekten bahsederler. 

Kısa pozisyona girdiğinizde, bulunduğunuz piyasada satmak için aracı kurumdan bir enstrümanı borç olarak alırsınız. Ardından enstrümanı daha düşük bir fiyattan geri almaya çalışırsınız. Bunu yaparsanız, para kazanırsınız. Ancak enstrümanın fiyatı yükselirse para kaybedersiniz ve hatta fiyat çok fazla yükselirse enstrümanı çok daha yüksek bir fiyattan geri almak zorunda kalabilirsiniz.

Kısa Pozisyon Sıkıştırması (Short Squeeze) Nedir?

Kısa pozisyon sıkıştırması teriminin İngilizcesi short squeeze demektir. Kısaca short pozisyon alan kişilerin “tuzağa” düşürülerek pozisyonlarını zararla kapatmasına yol açan bir fiyat hareketidir. Daha detaylı açıklama aşağıdaki gibidir:

Geçici bir düzeltme yaşayan bir varlık, zayıf piyasa hissiyatı ve diğer temel faktörler nedeniyle çok fazla kısa pozisyona giren tüccar tarafından açığa satıldığında, bu mükemmel bir kısa sıkışmaya yol açar. Duygularda ani bir değişiklik olursa veya alım baskısında bir artış olursa, bu kısa sıkışmayı tetikler. Fiyattaki ani artışla birlikte, açığa satış yapan yatırımcılar kayıplarını en aza indirmek için hızlı hareket etmeleri gerekir. Açığa satış, temel olarak bir varlığı yüksek bir fiyattan ödünç almak ve ardından varlık düşüşe geçtiğinde indirimli bir fiyattan satın almak anlamına gelir. Bu nedenle, kısa pozisyon, bir varlığın fiyatında bir düşüş gerektirir. Piyasa yükselirse, short squeeze yaşanır ve kısa pozisyona girenler daha yukarıdaki bir fiyattan alım yapmak zorunda kalır. Bunun gerçekleşmesinin bir yolu, stop loss emirleridir. Ayrıca, tüccarlar daha fazla zararı önlemek için varlıklarını gönüllü olarak sattıklarında da ortaya çıkabilir. Bu, fiyatları yükselten bir satın alma baskısı artışına yol açar. Fiyatlar artmaya devam ettikçe, varlık diğer yatırımcılar için daha çekici hale gelir. Yeni alımların neden olduğu yükselen fiyatlar ve açığa satış yapanların zararı şok edici ve benzeri görülmemiş seviyelerde olabilir. Bu fenomene "kısa pozisyon sıkıştırması" denir.

Kısa Pozisyon Sıkıştırması (Short Squeeze) Nedir?

Kısa pozisyon sıkıştırması şu şekilde gelişir: Fiyatının aşırı fazla olduğuna inandığınız bir varlığı belirlersiniz ve kısa pozisyona girersiniz. Varlığı bugünün yüksek fiyatından ödünç alarak ve satarak, fiyatın düşeceği beklentisiyle çok daha düşük bir fiyata satın alırsınız. Bunun yerine, varlığın fiyatının yükselmeye başlamasına neden olan bir şey olur. Bu "bir şey", olumlu bir kazanç raporu yayınlayan şirket, olumlu ekonomi gelişmeleri, sektör için bir tür olumlu haber veya sadece varlığın birçok yatırımcı tarafından satın alınması gibi şeylerdir. Varlığı düşük bir fiyattan geri alamayacağınızın farkına varırsınız. Fiyat düşmek yerine tırmanıyor ve satın aldığınız fiyatı geçti. Bu noktada, ya pozisyonu zararla kapatır ya da yeni bir düşüşten kâr elde etmek için pozisyonunuzu büyütürsünüz. Tüm bu artan alım ve benzer pozisyonlara giren kişilerin stop loss emrinin tetiklenmesi, fiyatın yükselmeye devam etmesine neden olur. Bu, sizin gibi daha fazla açığa satış yapanı daha da sıkıştırır. Herkes böyle bir durumda az önce bahsettiğimiz seçeneklere sahiptir, ancak bu durumda riskler artmaya devam ediyor ve aynı zamanda herkesin potansiyel kayıpları da artar.

Not: Bir enstrümanda açığa satış sıkışıklığı yaşanacağının sinyalini veren göstergeler: Satın alma baskısının artması, %20 veya üzeri kısa pozisyon oranı, Yüksek Kısa Pozisyon oranı (SIR) veya 10'un üzerinde kapanacak günler ve 30’un altında Göreceli Güç Endeksi (RSI).

Kripto Para Birimlerinde Kısa Pozisyon Sıkışması

Kripto para piyasalarında, özellikle Bitcoin'de, kısa pozisyon sıkışması oldukça yaygındır. Yüksek kaldıraçlı pozisyonlar Bitcoin vadeli işlem ve opsiyon piyasalarında kullanılır ve küçük fiyat değişikliklerinde bile yatırımcılar tuzağa düşürülür. Bitcoin (BTC) piyasalarında kısa sıkışıklık fazla yaşansa da, doğru miktarda kaldıraç kullanmak gibi iyi risk yönetimi stratejilerine sahip olmak, kısa sıkışma durumunda tuzağa yakalanmanızı önleyebilir. 

Kripto Para Birimlerinde Kısa Pozisyon Sıkışması

2019'da, short işlem açan yatırımcıların, ani bir düşüşün ardından Bitcoin'de daha büyük bir düşüş beklediklerini görebiliriz. O zamanlarda piyasadaki ruh hali muhtemelen oldukça karamsardı, birçok trader düşüş trendinin devam edeceği beklentisiyle kısa pozisyonlar arıyordu. Ancak fiyatın dar bir alanda destek bulması keskin bir geri dönüşü tetikledi. Fiyat, bu aralığı hızla aştı ve hatta bu aralık uzun bir süre tekrardan test edilmedi. Bahsedilen bu fiyat aralığı, koronavirüs salgınında (Kara Perşembe) yeniden test edildi. Açığa satış yapan tüccarlardan gelen çok sayıdaki alış emirleri, bu ani artışının arkasındaki sebeplerden biridir.

 

Short Squeeze Nasıl Anlaşılır?

Teknik alım satım yapanlar, piyasaya önemli bir satın alma baskısı girmeye başlarsa, bir varlığın kısa sıkışma için olgunlaştığını ortaya çıkarabilecek belirli göstergeleri izler. 

Bunlardan ilki kısa pozisyon oranıdır: Bir varlığın şu anda kısa pozisyon sahiplerinin elinde bulunan toplam sayısının yüzdesidir. Kısa pozisyonların sayısı uzun pozisyonlardan (long pozisyon) çok fazla ise, açığa satış sıkıştırma olasılığının arttığı kabul edilir. 

Tüccarların takip ettiği bir başka teknik analiz göstergesi de "kapanacak günler" olarak bilinen bir göstergedir. Bir varlıktaki toplam kısa pozisyon oranını ortalama günlük işlem hacmiyle karşılaştırmaktan elde edilen bir metriktir. Hesaplamak için, ortalama işlem hacmi varsayılarak, kısa pozisyona girenlerin tüm pozisyonlarını kapatmak için gereken teorik gün sayısını gösterir. Kapanacak gün sayısı ne kadar yüksek olursa, söz konusu varlık bir short squeeze yapamaya daha fazla eğilimlidir.

Short Squeeze Nasıl Anlaşılır?

Teknik analiz ile alım satım yapanlar, bir piyasadaki aşırı alım veya aşırı satım koşullarını gösteren Göreceli Güç Endeksi (RSI) gibi göstergelere de bakarlar. RSI okuması 20'nin altında olduğunda bir enstrümanın aşırı satıldığı kabul edilir. Teknik analiz kullanan tüccarlar bu durumu, piyasanın fiyat hareketinde yukarı yönlü bir tersine dönüş olabileceğini gösteriyor olarak okurlar. Enstrümanın fiyatı yükselmeye başlarsa, almaya başlarlar. Yeterli alım ilgisi varsa, açığa satış yapanlar pozisyonlarından çıkmaya başlayabilir.

Kısa Pozisyon Sıkıştırması Örnekleri:

2021 yılında yaşanan GameStop hisse senedi fiyatındaki keskin artış en iyi short squeeze örneğidir:

GameStop Corp. (GME), rekabetin artması ve alışveriş merkezlerindeki yaya trafiğinin azalması nedeniyle 2021’de kısa pozisyona girenlerin hedefi haline geldi. Açığa satış oranı, tedavüldeki hisselerin %100'ünden daha fazlaydı. Ardından, şirket için birkaç yıl içinde kâra geçebileceğine dair bir boğa düşüncesi 2021'in başlarında konuşulmaya başladı. Bu boğa düşüncesi Reddit'te de lanse edildi. Ayrıca Scion Asset Management'tan Michael Burry ve Chewy'nin kurucu ortağı Ryan Cohen gibi büyük yatırımcılar da long pozisyona (uzun pozisyon) girdi. Bundan sonra, perakende yatırımcılar GME hisse senedi ve alım opsiyonları satın alması ile adeta bir kartopu etkisi başladı. 

Fiyat artışı, bazı kısa pozisyona giren satıcıların pozisyonları kapatmasına neden oldu ve sonra GME hissesi Elon Musk ve risk sermayedarı Chamath Palihapitiya gibi kamuya mal olmuş büyük yatırımcıların ilgisini çekti. GameStop'un hisse senedi fiyatında kısa pozisyon sıkıştırması büyük hedge fonlarının büyük short pozisyonlara girmesi ile başladı. Ancak bu kurumlar GME’yi açığa satış yaptıklarından ve fiyatın yükselmesinden dolayı kayıplarını azaltmak için pozisyonlarını zararda satmak zorunda kaldı. GME hisse fiyatı sadece bir ayda 5 doların biraz altından 325 dolara yükseldi.

Kısa Pozisyon Sıkıştırması Örnekleri:

Özet:

Kısa pozisyon sıkıştırması, açığa satış yapanlar için kötü, uzun pozisyonlara (long pozisyon) giren yatırımcılar için iyi haberdir. "Sıkıştırma", kısa pozisyona giren kişileri satın almaya zorlar, bu enstrümanın fiyatını yükseltir ve bu da onların para kaybetmelerine neden olur. Varlığın fiyatı yükseldikçe alıcılar fayda sağlar. Daha fazla açığa satış yapan satıcı zararda kaldıkça, fiyat daha da yükselir ve bu da açığa satış yapanların daha fazla para kaybetmesine ve alıcıların daha fazla kazanmasına neden olur. Bi varlıkta short squeeze yaşanmadan önce yukarıda bahsettiğimiz göstergeleri kullanarak bunları önceden tespit edebilirsiniz. En önemlisi, herhangi bir short pozisyona girerken her zaman kısa sıkışma olasılığı olduğunu bilmeniz gerekir. Bu açığa satışı riskli hale getirir. Bu riski anlayıp kabul etmedikçe short pozisyonlara girilmemesi gerekir.

Kısa Pozisyon Sıkıştırması (Short Squeeze) Nedir? içeriğimizle alakalı tüm SORULARINIZI aşağıda yer alan yorum alanından bizlere iletebilirsiniz. Alanında uzman analistlerimiz ve editörlerimiz, sizlerin sorularını cevaplayacaktır.
Yorumlar(0)